Τα οπωροφόρα της Αθήνας, Σωτήρης Δημητρίου

Τα οπωροφόρα της Αθήνας, Σωτήρης Δημητρίου

(αφήγημα, Πατάκης, 2005)

Βιογραφία

Ο Σωτήρης Δημητρίου (1955-) γεννήθηκε στην Πόβλα Θεσπρωτίας. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Το έργο του έχει τιμηθεί με το βραβείο διηγήματος της εφημερίδος Τα Νέα (1987), δύο φορές με το βραβείο διηγήματος του περιοδικού Διαβάζω (η τελευταία το 2002 για το βιβλίο του Η βραδυπορία του καλού), ενώ το μυθιστόρημά του Ν' ακούω καλά τ' όνομά σου ήταν υποψήφιο για το Ευρωπαϊκό Αριστείο Λογοτεχνίας.
Κείμενά του έχουν μεταφερθεί πολλές φορές στον κινηματογράφο, σε ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους (Αμέρικα του Σάββα Καρύδα, Απ' το χιόνι του Σωτήρη Γκορίτσα, Τα οπωροφόρα της Αθήνας του Νίκου Παναγιωτόπουλου, κ.ά.), στο θέατρο, ενώ άλλα έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, στα γερμανικά και στα ολλανδικά και περιλαμβάνονται σε ξενόγλωσσες ανθολογίες ελληνικού διηγήματος.

Μεταφράσεις

Στα Αγγλικά:
Woof, Woof Dear Lord and Other Stories", [tr.by]: Leo Marshall, Athens: Kedros, 1995. 
May Your Name Be Blessed", [tr.by]: Leo Marshall. University of Birmingham: Centre For Byzantine, Ottoman & Modern Greek Studies, 2000.

Στα Γερμανικά:
"Lass es dir gut gehen", [tr.by]: Birgit Hildebrand. Koln: Romiosini, 1998. 

Στα Ολλανδικά:
"Het ga je goed, Dimitris" [tr.by]: Hero Hokwerda. Eironingen, Styx Reblications 2000

Για το βιβλίο: Τα οπωροφόρα της Αθήνας

Πρόκειται για ένα αφήγημα που εκτυλίσσεται στη σύγχρονη πόλη της Αθήνας και περιλαμβάνει το κυρίως διήγημα και την ταυτόχρονη αφήγηση του συγγραφέα. Ήρωας και συγγραφέας, δηλαδή, αφηγούνται εναλλάξ τις ιστορίες και τις εμπειρίες τους και εναλλάσσονται διαρκώς μέσα στο έργο, όταν κρίνεται απαραίτητο να συμπληρώσουν ο ένας τον άλλον.

Όσον αφορά τον ήρωα του διηγήματος, αυτός περιπλανιέται στους δρόμους της πρωτεύουσας, φέρνοντας στο νου του εικόνες των οπωροφόρων που υπάρχουν στην πόλη και τα οποία επισκέπτεται συχνά για να φάει τους καρπούς τους κάνοντας και σχόλια για το ποια του αρέσουν περισσότερο. Παράλληλα, όμως, διαβάζουμε και για τις προσπάθειές του να συνάψει σχέσεις με τους περαστικούς είτε αυτοί διαμορφώνουν, τελικά, αρνητική στάση απέναντί του είτε θετική, μετά την πρώτη τους επαφή. Επίσης, διαβάζοντας για τις περιπλανήσεις του μας γεννιούνται ερωτήματα για το άτομο του, καθώς δεν ξέρουμε πολλά για την ταυτότητά του – ούτε καν το όνομά του.

Από την άλλη, ωστόσο, έχουμε και τις αφηγήσεις του συγγραφέα, ο οποίος παρεμβαίνει στην ιστορία του διηγήματος και αναφέρεται στην προσπάθεια του να το συνθέσει. Αναλυτικότερα, διαβάζουμε για τους προβληματισμούς του πάνω στον τρόπο που εκφράζεται ο ήρωας του διηγήματός του, π.χ. σε ένα σημείο δεν μπορεί να αποφασίσει αν είναι πιο σωστό να γράψει «στενοχώριες» ή «στεναχώριες» (βλ. βιβλίο σελ.17), καθώς έχει δίλημμα για το ποιο είναι το πιο εύχρηστο στον προφορικό και το γραπτό λόγο. Κάπου αλλού επισημαίνει το ότι δε θα ήταν αισθητικά ωραίο το αποτέλεσμα εάν διατηρούσε στις δημώδεις αφηγήσεις του την προφορική εκφορά, όπου γίνονται αλλαγές καταλήξεων, αποκοπές φωνηέντων και άλλα παρόμοια γλωσσικά φαινόμενα (βλ. βιβλίο σελ.15). Παρόμοια διλήμματα και προβληματισμούς εντοπίζουμε σε όλο το αφήγημα, πολλά εκ των οποίων παραμένουν, αλλά ο συγγραφέας αναγκαστικά παίρνει μια τελική απόφαση. Γενικότερα, αυτό που χρειάζεται να επισημανθεί είναι ότι ο συγγραφέας θέλει να παρουσιάσει όλη τη διαδρομή που ακολουθεί μέχρι να συγγράψει το τελικό του έργο μέσα από αναλυτικότατες περιγραφές, ώστε να γίνει κατανοητός στους αναγνώστες. Επιπλέον, κάνει παραλληλισμούς και αναγωγές στη λογοτεχνία, επιδιώκοντας να μας φέρει πιο κοντά με τη δεύτερη και να μας γνωστοποιήσει το πώς αυτή λειτουργεί και το πώς γράφει κανείς λογοτεχνία (βλ. βιβλίο σελ.53).

Τέλος, όσον αφορά τη δομή του αφηγήματος, διαβάζοντας το παρατηρούμε ότι αυτό δεν χωρίζεται σε κεφάλαια, όπως συνηθίζεται ως επί το πλείστον, αλλά αποτελεί ένα ενιαίο κείμενο.